6 powodów, by jak najwięcej czytać dzieciom

czytać dzieciom

Albert Einstein powiedział: Jeśli chcesz, żeby twoje dziecko było inteligentne, czytaj mu bajki. A jeśli chcesz, żeby było jeszcze bardziej inteligentne, czytaj mu jeszcze więcej bajek. I jak tu się z nim nie zgodzić? Wszystko się zgadza i dodatkowo potwierdzają to liczne badania. Czytanie wpływa na inteligencję dzieci. Jak? Wszystko opisałam poniżej. Oto 6 powodów, by jak najwięcej czytać dzieciom 😉

– 1 –

Czytanie wpływa na umiejętności komunikacyjne

Język pisany różni się od języka mówionego. Słowa zapisane w książkach są z reguły bardziej przemyślane niż mowa potoczna. Często mamy tam do czynienia z bardziej złożonymi konstrukcjami gramatycznymi, słownictwo jest bogatsze.

Jeśli czytasz razem ze swoim dzieckiem wpływasz na jego zasób słownictwa i to, jak może się wypowiadać. Tych, którzy nie czytają wcale albo niewiele, rozpoznać dość łatwo – zazwyczaj mówią ogólnikowo, brakuje im słów. Często zastępują je gestami albo w kółko używają tych samych zwrotów.

Twoje dziecko nie będzie miało takich problemów, jeśli codziennie poświęcisz kilkanaście minut na wspólne czytanie. Dzięki temu rytuałowi pomożesz mu zdobyć i rozwijać umiejętności ładnego i logicznego wypowiadania się i wyrażania swoich myśli czy uczuć.

Najmłodsi czytelnicy wyniosą z tego jeszcze jedną, ale kluczową, rzecz – znacznie szybciej nauczą się mówić! O tym trochę już pisałam w artykule Rozwój mowy dziecka: Jak wspierać dziecko w nauce mówienia?

– 2 –

Czytanie aktywizuje mózg, pobudza wyobraźnię i kreatywność

Gdy dziecko słucha czytającego rodzica albo samo czyta, jego mózg pracuje na pełnych obrotach. Musi przecież w tym samym czasie skoordynować co najmniej kilka rzeczy – od analizy słyszanego dźwięku (słów), przez identyfikowanie zapisanych wyrazów czy ilustrujących opowieść obrazów, po interpretację ich znaczeń. Dzięki tej intensywnej aktywności w mózgu tworzą się nowe połączenia nerwowe, a te mają niebagatelny wpływ na potencjał intelektualny.

Kontakt z książkami to idealne ćwiczenie do pobudzania wyobraźni i kreatywności. W końcu, jak pisałam chwilę wcześniej, mózg dziecka, by zrozumieć przekaz zawarty w tekście, musi interpretować znaczenie poszczególnych słów. A taka interpretacja może być praktycznie indywidualna.

Oprócz kwestii oczywistych i jednakowych dla każdego, że krzesło jest krzesłem, a talerz – talerzem, to ich wygląd może być całkowicie odmienny w zależności od tego, w jaki sposób wyobrazi je sobie dziecko. Krzesło może być przecież z oparciem lub bez, ze zdobieniami albo bez, może być drewniane, tapicerowane. Może też być zrobione z żelków albo z zapałek, z klocków, z papieru… Wszystko zależy od wyobraźni, od kreatywności.

Bajki, bajeczki, opowieści, powieści – wszystkie te teksty są świetnym pretekstem do wymyślania własnych historii i wydarzeń, do wyobrażania sobie postaci, miejsc…

Często też książki dostarczają dzieciom mnóstwa pomysłów na kreatywne zabawy. Być może twoje dziecko już bawi się odgrywając wiernie różne scenki z bajek lub nieco je modyfikuje na własne potrzeby. A jeśli nie – wszystko przed wami. U nas ostatnio na czasie ryki lwów i zabawa w Króla Lwiej Skały 😉

– 3 –

Czytanie wzmacnia koncentrację i uczy cierpliwości

Słuchanie czytającego rodzica to dobra okazja do ćwiczenia koncentracji i cierpliwości. Dwu, trzylatki mogą początkowo wiercić się i rozpraszać, ale z czasem i one zaczynają z ciekawością wyczekiwać kolejnych stron opowiadania.

A jeśli już dziecko nauczy się skupiać na tym, co czyta mu dorosły, to w przyszłości raczej nie będzie miało problemu, żeby skoncentrować się na tym, co samo czyta. Gorzej z cierpliwością, bo jeśli opowieść jest świetna, to trudno przebrnąć przez kolejnych kilkanaście stron, zanim uda się poznać zakończenie i ostateczne losy ulubionych bohaterów i się nie rozpraszać.

Znasz to uczucie? Genialna historia, ty chcesz już wiedzieć, co stanie się w kolejnym rozdziale, ale przed tobą jeszcze sporo liter, zdań i akapitów… Podziel się tytułem swojej ulubionej książki z dzieciństwa. Może ekscytowałyśmy się tymi samymi historiami? 😉

– 4 –

Czytanie poszerza wiedzę

Czytanie książek poszerza horyzonty.

Pomyślisz: oczywista oczywistość

ale nawet o tych oczywistych sprawach czasem trzeba przypominać. Bo na przykład ktoś zapyta, po co czytać małym dzieciom, one przecież niekoniecznie są zainteresowane słuchaniem, nie zawsze są w stanie zrozumieć czytany tekst.

Po pierwsze, dostosuj tekst do możliwości czytającego 😉

Po drugie, nawet jeśli wydaje ci się, że maluch nie słucha i zajmować chce się wyłącznie przewracaniem stron, czytaj! Opowiadaj o wydarzeniach, postaciach i rzeczach na ilustracjach! W ten sposób uczysz swoje dziecko świata, rozumienia pewnych zasad, faktów. Jak ma się nauczyć tego skomplikowanego świata, jeśli nie z twoją pomocą?

Czytanie książek to ciągłe zdobywanie wiedzy. Maluch na początek nauczy się, jak wygląda pies i kaczka. W niedalekiej przyszłości dowie się, że w dzień świeci słońce, a w nocy na niebie jest księżyc, są gwiazdy. Z czasem starszak zrozumie, dlaczego zimą pada śnieg, jak powstaje tęcza, dlaczego kostka z klocków nie turla się tak jak piłka, dlaczego musi trzymać cię za rękę przechodząc przez ulicę, jak strasznie boli brzuch, gdy zje całą miskę czereśni, dlaczego trzeba myć zęby…

– 5 –

Czytanie wspomaga rozwój emocjonalny

Dowie się też z czasem, dlaczego bywa się smutnym a innym razem wesołym, dlaczego złoszcząc się często krzyczymy, a kiedy coś boli płaczemy i że czasem boli, bo uderzył się w kolano, a innym razem boli, bo ktoś się z niego śmiał w przedszkolu czy szkole…

…bo książki uczą też emocji.

Dzięki książkom każdy mniejszy i większy czytelnik może doświadczyć różnych emocji, także takich, których nie doznaje w codziennym życiu.

Czytanie może pomóc twojemu dziecku, gdy znajdzie się w nowej dla siebie sytuacji, w której nie będzie mogło odnieść się do swoich doświadczeń.

Czytanie nauczy je rozpoznawać i nazywać uczucia, ale też radzić sobie z nimi w najlepszy możliwy sposób.

Co ważne, konkretne opowiadania i historie zawarte w książkach mogą uchronić twoje dziecko od niebezpiecznych sytuacji – fałszywych przyjaźni, tak przerażająco „modnych” wśród młodzieży wyzwań i zabaw igrających z życiem, wykorzystania seksualnego czy toksycznej miłości.

Czytanie może też umocnić w dziecku postawę prospołeczną, pełną empatii, bo śledząc losy konkretnych bohaterów wczuwa się w ich myśli i uczucia, spogląda na świat i dane sytuacje ich oczami, przez pryzmat targających nimi rozterkami i emocjami.

– 6 –

Czytanie wzmacnia więź rodzic-dziecko

Punkt ostatni, ale nie mniej ważny niż poprzednie.

Czas, jaki poświęcasz na czytanie swojemu dziecku, to wyjątkowe chwile. Wasze wspólne. W ten sposób umacniacie więzi rodzinne. Pokazujesz swojemu dziecku, że ma twoją uwagę i czas, że jesteście tylko dla siebie. To czas waszego wspólnego relaksu, waszego wyciszenia po całym dniu (jeśli czytacie wieczorem).

Co tu dużo mówić, w takich momentach dziecko czuje się tak najzwyczajniej w świecie ważne i kochane. Pewnie jest wiele takich chwil, gdy zapewniasz swoje dziecko o uczuciach do niego i tym jak istotną istotką jest dla ciebie, ale dlaczego nie dodać jeszcze rytuału wspólnego czytania? Jeśli jeszcze nie macie takiego zwyczaju, to zachęcam cię do tego, żeby czytać z dzieckiem – rano, popołudniu, wieczorem. Kiedy tylko macie na to ochotę.

A w jakim wieku w ogóle zacząć czytać dziecku?

Jeśli jeszcze tego nie robisz, zacznij już dziś!

I nie ważne, czy twoje dziecko ma dopiero kilka miesięcy, skończyło rok czy dwa, czy może jest już w podstawówce. Czytaj powieści, nowele, wiersze, bajki i bajeczki. Wspieraj rozwój intelektualny swojego dziecka.

Na koniec bardzo gorąco zachęcam cię do przeszukiwania księgarń w poszukiwaniu wyjątkowych książek dla swojego dziecka. Nie zapominaj też o klasykach. U nas jak na razie sprawdziły się najlepiej. Król lew, Bambi, 101 dalmatyńczyków, Księga Dżungli, Alicja w Krainie Czarów, Piotruś Pan… – to był strzał w dziesiątkę.

Może twoje dziecko też zachwyci się tymi historiami i co wieczór poprosi o przeczytanie którejś z tych bajek. Podpowiedz mi też, jakie książki są u was na topie? Być może Jaś i Zuzia też polubią te tytuły.

Na pewno to sprawdzę 😉


Źródło
A. Bilbao, Mózg dziecka. Przewodnik dla rodziców
B. Kamińska, N. Minge, K. Minge, Jak kreatywnie wspierać rozwój dziecka?
I. Koźmińska, E. Olszewska,  Wychowanie przez czytanie
A. E. Cunningham, K. E. Stanovich, What reading does for the mind

Przeczytaj więcej