Tak działa pamięć małego dziecka

Mózg dziecka, zwłaszcza tego najmniejszego, jest bardzo plastyczny. Codziennie maluch uczy się nowych rzeczy – od pełzania, raczkowania i chodzenia, po mowę, czytanie czy liczenie. Małe dziecko musi się sporo nauczyć w ciągu pierwszych lat życia. Jak ono to robi? Jak to możliwe, że jest w stanie zapamiętać tyle różnych informacji?

Więc jak to jest z tą pamięcią u dzieci? Jak działa pamięć małego dziecka?

Małe dziecko nabywa nowych umiejętności nieświadomie. Jeszcze w przedszkolu dzieci nie potrafią zapanować nad tym, co zapamiętują. Brak kontroli nad procesem zapamiętywania nie jest jednak dla nich problemem. One nie decydują, czego się nauczyć. One uczą się wszystkiego, chłoną wiedzę jak małe gąbeczki, utrwalają w pamięci niemal wszystkie zdarzenia, w których uczestniczą, które obserwują.

Uczą się na przykładach

Ponieważ u małych dzieci dominuje prawa półkula mózgu, ich sposób zapamiętywania i uczenia się jest odwrotny niż w przypadku dorosłych. Co to oznacza?

My, dorośli, zazwyczaj najpierw poznajemy ogólną zasadę jakiegoś zjawiska i później stosujemy ją w odpowiednich sytuacjach, np. żeby wyjść na plac zabaw należy się ubrać i założyć buty albo żeby nie czuć głodu, muszę coś zjeść.

Z kolei małe dzieci uczą się na przykładach. Obserwują rodziców i to, co dzieje się dookoła, i na tej podstawie samodzielnie wyciągają wnioski dotyczące ogólnych zasad. W tym przypadku wygląda to tak: kiedy się ubiorę i założę buty, wyjdę na plac zabaw lub kiedy coś zjem, przestanę czuć się głodny, poczuję się dobrze.

Pamiętaj, przykład idzie z góry. Dzieci cały czas nas obserwują i powtarzają nasze ruchy i działania.

Lepiej zapamiętują w ruchu

Kolejna rzecz, dzieci dużo szybciej zapamiętują wszystko to, co wiąże się właśnie z ruchem, z działaniem. Im większe zaangażowanie malucha w daną czynność, tym szybciej, łatwiej i przyjemniej zapamiętuje. Dlatego staraj się przekazywać dziecku wiedzę poprzez zabawę, aktywnie, np. uczcie się liczyć do dziesięciu chodząc po schodach lub skacząc przez przeszkody.

Obrazki

Małe dzieci z łatwością zapamiętują wszelkiego rodzaju obrazki. Dlatego tak chętnie wertują kolorowe książki. Ulubione malowidła odnajdą bez problemu nawet w gąszczu innych obrazków, nawet bardzo do siebie podobnych.

Słowa

Już dwulatki są w stanie zapamiętać brzmienie jakiegoś słowa i to, jak ono wygląda, jak jest zapisane. Jedyne czego jeszcze nie zrobią, to nie odtworzą z pamięci ciągu kolejnych liter. Same nie ułożą ich w całość. Z grubsza na tym polega czytanie globalne. Niedługo o tym opowiem.

Muzyka

Udowodniono, że maluchy, które od urodzenia mają do czynienia z muzyką, są w stanie zapamiętać melodię już po jednym przesłuchaniu. Oczywiście im częściej słyszą daną frazę muzyczną, tym przychodzi im to z większą łatwością. Procesy myślowe i procesy uczenia się pobudza na przykład śpiew. Na pewno nie raz recytowałaś z maluchem alfabet w rytm bardzo znanej melodii: a, b, c, d, e, f, g… i tak dalej. A ile nowych piosenek z przedszkola przynoszą starsze dzieci?

Ważne!

Od najmłodszych lat możesz usprawniać pamięć swojego dziecka. Możesz też wspierać rozwój jego mowy i samoświadomości. Musisz jednak wiedzieć, że procesu zapominania pierwszych lat życia nie jesteśmy w stanie powstrzymać. Twoje dziecko na pewno nie będzie pamiętać starannie przygotowanych pierwszych urodzin czy nocnego czuwania rodziców przy łóżeczku. To zjawisko nazwano amnezją dziecięcą (opowiem Ci o tym w jednym z kolejnych artykułów).

Nie zwalnia cię to jednak, z przekazywania wiedzy dziecku od najmłodszych lat.
Ok., nie zapamięta może rozmów o tym, dlaczego trzeba ubrać buty wychodząc
z domu albo dlaczego należy myć zęby rano i wieczorem, ale będzie to robić,
bo go tego nauczyłaś. A wspomnienia wspólnie spędzonych chwil przyjdą z czasem 😉

PS
Oprócz wpisu o dziecięcej amnezji, szukaj też niebawem informacji o tym, w jaki sposób możesz rozwijać i wzmacniać pamięć dziecka.

Źródło
M. Lachowicz, Podstawowe rodzaje pamięci
N. Minge, K. Minge, Jak kreatywnie wspierać rozwój dziecka?
T. Buzan, Pamięć na zawołanie
https://www.psychologytoday.com

Przeczytaj więcej