Tak stres niszczy mózg dziecka

stres niszczy mózg

Stres jest naturalnym stanem w organizmie. Z samej natury nie jest zły, ale jego następstwa mogą odbić się na zdrowiu. I chodzi tu tak samo o dorosłych jak i o dzieci. Tak, dzieci też przeżywają swoje rozterki, też dopada je stres, który w dłuższej perspektywie niestety może negatywnie wpływać na ich rozwój. Dziś opowiem ci, dlaczego tak się dzieje.

Jesteśmy genetycznie zaprogramowani,
by się stresować

Stres pozwala organizmowi w bardzo krótkim czasie przystosować się do różnych niepokojących sytuacji, często nieprzewidzianych, odebranych jako zagrożenie. I choć nie wszyscy reagujemy na stres w taki sam sposób, to mechanizm jest identyczny dla wszystkich – zarówno dla dzieci jak i dorosłych.

Jak to wygląda w praktyce?

Najpierw mózg wykrywa zagrożenie i stawia organizm w gotowości.

Przyspiesza oddech i bicie serca.
Napinają się mięśnie całego ciała.
Gruczoły wydzielają hormony, które pomagają organizmowi walczyć ze stresującym czynnikiem.

I wszystko jest ok, dopóki taki stan utrzymuje się chwilowo. Niestety im trwa to dłużej, im dłużej organizm jest pobudzony, tym więcej czerpie ze swoich zasobów, tym bardziej staje się wyczerpany i tym więcej może przynieść szkód.

Czy wiesz, że…
Magnez odgrywa ważną rolę w kontrolowaniu stresu – pozwala zmniejszyć napięcie mięśniowe, zlikwidować skurcze i całą masę innych reakcji. Unikaj niedoborów tego pierwiastka. Jedzcie zielone warzywa, pełne ziarna, orzechy, warzywa strączkowe, ciemną czekoladę.

W dzisiejszym świecie pojawia się coraz więcej źródeł stresu, które zatruwają codzienność naszą i naszych dzieci. Dla wielu reakcja stresowa nigdy się nie kończy – ty stresujesz się rachunkami, pracą zawodową czy zdrowiem swoich dzieci, z kolei one przeżywają rozterki związane ze szkołą czy przedszkolem. Niech do tego dojdzie jeszcze nadmiar obowiązków, toksyczni krewni i znajomi czy zła atmosfera w domu. Przewlekły stres murowany.

Taki przewlekły, nadmiernie obciążający stres wpływa negatywnie na mózg.

I teraz…

Dlaczego tak się dzieje?
Dlaczego ten długotrwały stres jest tak wyniszczający dla mózgu?

Jak pisałam wyżej, w sytuacji stresowej gruczoły wydzielają hormony, które mają pomóc w radzeniu sobie z tym nieprzyjemnym stanem. Zarówno adrenalina jak i kortyzol we właściwych ilościach pomagają organizmowi utrzymać wewnętrzną równowagę. Oba te czynniki chemiczne w prawidłowych ilościach są niezbędne.

Ale!

W dłuższej perspektywie adrenalina i kortyzol uszkadzają mózg, a dokładnie część zwaną hipokampem. Jest to jeden z głównych ośrodków pamięci w płacie skroniowym. A i to nie wszystko.

Przewlekła ekspozycja na działanie adrenaliny prowadzi też do zaburzeń lękowych i depresji, otyłości i kłopotów z pamięcią.

Z kolei przewlekła ekspozycja na kortyzol może powodować wzmożony apetyt, chęć na słodycze i tłuste pokarmy, a w konsekwencji być przyczyną otyłości. Przez długotrwałe narażenie na wysokie stężenie kortyzolu nasze dzieci mają mniej energii, słabą zdolność koncentracji. Istnieje też podwyższone ryzyko zachorowania m.in. na cukrzycę czy choroby psychiczne (zaburzenia lękowe a nawet depresja). Dziewczynki mogą też nieregularnie miesiączkować. Ogólnie cały układ odpornościowy jest coraz słabszy.

Przyznasz, że nie wygląda to najlepiej.

Dlatego tak ważne jest umiejętne zarządzanie stresem. Najpierw zacznij od siebie. Bo jeśli twoim życiem rządzą skrajności, cechuje je brak kontroli i ciągły stres, na pewno odczuwa to też twoje dziecko. Jeśli poprowadzisz zdrowy i zrównoważony tryb życia, z pewnością skorzystacie na tym wszyscy.

Ważne jest też, by wyeliminować jak najwięcej stresujących czynników z życia swojego dziecka. Musisz uświadomić sobie, że stres nie dotyczy tylko dorosłych. Dzieci też przeżywają swoje rozterki, też dopada je stres, który w dłuższej perspektywie może negatywnie wpływać na ich rozwój.

Czy wiesz, że…
Lampy neonowe i inne rodzaje sztucznego oświetlenia powodują fizyczny stres
i zmęczenie psychiczne.

A na koniec trochę pozytywniej!

Bo oprócz złego stresu istnieje też ten dobry.

W momencie dużego ale krótkotrwałego stresu poprawie ulega skupienie, szybkość reakcji a nawet umiejętność szybkiego myślenia i nauki. Taki dobry stres pozytywnie nakręca.

Ale i tu trzeba pamiętać, że po chwili stresu musimy obniżyć poziom stężenia hormonów i doprowadzić organizm z powrotem do równowagi.

Źródło
M. Cymes, Twój mózg. Jak zadbać o siebie naprawdę
P. Zimbardo, R. Gerrig, Psychologia i życie
D. G. Amen, Zadbaj o mózg. Obowiązkowa lektura dla wszystkich, którzy w życiu kierują się rozumem
T. Horne, S. Wootton, Trenuj swój umysł czyli jak obudzić w sobie potencjał

Przeczytaj więcej